HT Văn
Đề thi chi tiết

Đề tự ôn số 15

Thời gian: 120 Hình thức: Tự luận Số câu: 7


I. ĐỌC HIỂU (4.0 ĐIỂM)

Đọc đoạn trích sau:

TỔ QUỐC ¹

(Cho Hoàng và cho Nhật ²)


...Tổ quốc là khi mẹ sinh con

Có cái mũi dọc dừa, màu da vàng như nắng

Đêm trở dạ có bà con chòm xóm

Bếp lửa hồng ấm suốt cả đời ta

Con lớn như măng trong sự tích đằng ngà

Hồn trẻ Việt tự mang hồn Thánh Gióng

Nết phúc hậu dịu dàng cô Tấm

Nghĩa đồng bào ôm trọn biển và non

Là ngọt ngào tiếng Việt môi son

Ôi tiếng Việt bao thăng trầm xa xót

Cánh cò bay lả vào câu hát

Chạm trang Kiều, tiếng Việt hóa lung linh

[...]Tổ quốc là biên chấn áo mong manh

Tây rồi Bắc đổi mùa ràn rạt gió

Bao thế kỷ những đợi chờ hóa đá

Đất nước vĩnh hằng cánh võng trước thềm khơi

Là dòng máu cha ông tha thiết chảy muôn đời

Thấm vào đất, vào con, vào sắc cờ cháy rực

Là tất cả những gì yêu dấu nhất

Không gọi được thành lời, thì gọi Tổ quốc ơi!

(Nguyễn Sĩ Đại ³)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản
Câu 2. Tại đoạn trích, nhân vật nào trong truyện dân gian Việt Nam được nhắc tên.
Câu 3. Trình bày hiệu quả nghệ thuật của phép so sánh trong câu thơ:

Con lớn như măng trong sự tích đằng ngà

Câu 4. Nêu sự vận động mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn trích.

Câu 5. Thông điệp sâu sắc nhất anh/chị nhận được qua đoạn trích. (Trả lời trong đoạn văn từ 5-7 câu)

II. VIẾT (6.0 ĐIỂM)

Câu 1. (2.0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh Tổ quốc qua cảm nhận của nhân vật trữ tình trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Câu 2. (4.0 điểm)

Turgot – một nhà kinh tế học người Pháp từng nói: "Có những người không dám bước đi vì sợ gãy chân, nhưng sợ gãy chân mà không dám bước thì khác nào chân đã gãy rồi"

Từ ý kiến trên, hãy viết một bài văn (khoảng 600 chữ), trình bày suy nghĩ của anh/chị về vấn đề: Vai trò của việc dám hành động, dám dấn thân trong cuộc sống của thế hệ trẻ hiện nay.

...................Hết................



PHẦN

CÂU

NỘI DUNG

ĐIỂM

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

Số chữ trong các dòng thơ khác nhau ( dòng 10 chữ, dòng 9 chữ ; dòng 7 chữ, 8 chữ…) là dấu hiệu để xác địinh thể thơ tự do cúa đoạn trích..

0,5

Cách chấm điểm:

-     Nêu đúng thể loại: 0,25 điểm

-     Nêu đúng dấu hiệu: 0,25 điểm.

2

Kể tên 02 nhân vật: Tấm, Thánh Gióng.

Cách chấm điểm

Hs nêu đúng một nhân vật: 0,25 điểm .

0,5

3

- Phép so sánh: con lớn (giống) như/ được ví như măng trong sự tích đằng ngà

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

+ Nhấn mạnh sự phát triển, trưởng thành của con.

+ Từ đó, thể hiện tình yêu thương, niềm tự hào đối với con và đối với truyền thống lịch sử của đất nước.

Cách chấm điểm:

- Chỉ ra được biệp pháp nghệ thuật: 0,25đ

- Mỗi ý trong tác dụng 0,25đ

1,0

4

Sự vận động cám xúc của nhân vật trữ tình:

- Người cha bày tỏ những xúc cảm về Tổ quốc gắn với hành trình sự sống của con từ khi sinh ra, lớn lên và trưởng thành

- Từ đó, người cha nhắc nhở con về tình yêu Tiếng Việt, về truyền thống kiên cường bất khuất của ông cha; thể hiện tình yêu thương con gắn với tình yêu và niềm tự hào về Tổ quốc.

Cách chấm điểm:

+ Nêu đầy đủ một ý: 0,5 điểm

+ Nêu sơ sài 0,25đ

1,0

5.

- Nêu được bài học sâu sắc nhất

- Lí giải hợp lí theo yêu cầu

Cách chấm điểm:

- Nêu được bài học sâu sắc nhất: 0,5 điểm

- Lí giải đầy đủ, sâu sắc và dảm bảo dung lượng: 0,5 điểm.

- Lí giải chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 0,25 điểm

1,0

II

VIẾT

6,0

Câu 1

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh Tổ quốc qua cảm nhận của nhân vật trữ tình trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

2,0

a. Xác dinh được yêu cầu vê hinh thúc, dung Iượng của doạn văn. Bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

0,25

b. Xác đinh dúng vấn đề cần nghị luận: Hinh ánh Tổ quốc qua cám nhân cúa người cha.

0,25

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu, lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ, dẫn chúng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:

- Tổ quốc là những gì thân thuộc gần gũi nhất: là nơi con sinh ra gắn với nghĩa tình làng xóm ấm áp cùng bếp lửa hồng sưởi ấm suốt đời ta; là nơi con lớn lên trong nghĩa tình đồng bào bao la rộng lớn.

- Tổ quốc là tiếng Việt yêu thương được lưu giữ ngàn đời, gắn với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước cùng truyền thống kiên cương bất khuất của ông cha.

- Tổ quốc được cảm nhận qua thể thơ tự do và những biện pháp nghệ thuật đặt sắc như; so sánh, liệt kê…

- Từ đó, thể hiện tình yêu thiết tha, niềm tự hào sâu sắc của tác giả đối với Tổ quốc Việt Nam thân yêu.

1,0

d. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.

0,25

e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.

0,25

Câu 2

Turgot – một nhà kinh tế học người Pháp từng nói: "Có những người không dám bước đi vì sợ gãy chân, nhưng sợ gãy chân mà không dám bước thì khác nào chân đã gãy rồi"

Từ ý kiến trên, hãy viết một bài văn khoảng 600 chữ, trình bày suy nghĩ của anh/chị về vấn đề: Vai trò của việc dám hành động, dám dấn thân trong cuộc sống của thế hệ trẻ hiện nay.

4,0

Yêu cầu cụ thể

a. Đảm bảo bố cục và dung lượng bài nghị luận

Đảm bảo bố cục và dung lượng bài nghị luận khoảng 600 chữ

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Vai trò của việc dám hành động, dám dấn thân trong cuộc sống của thế hệ trẻ hiện nay.

0,5

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để tạo tính chặt chẽ, lôgic của mỗi luận điểm; trình bày được hệ thống ý phù hợp với bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận

* Thân bài:

Giải thích:

+ Thông điệp gửi gắm qua câu nói: Đề cao vai trò của việc dám hành động, dám dấn thân trong quá trình đến với thành công trong cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ hiện nay.

+ “Dám hành động, dám dấn thân” là sẵn sàng thực hiện những điều mà bạn biết sẽ gặp phải nhiều khó khăn, thử thách, thậm chí gian nan, nhưng bạn vẫn không ngại vất vả, không sợ hãi và không lùi bước mà dũng cảm vượt qua.

- Bàn luận:

+ Bất kỳ một thành quả nào đạt được trên thế gian này đều cần phải trải qua ba giai đoạn: suy nghĩ, hành động và kết quả. Nếu chỉ ngồi một chỗ đắn đo suy nghĩ, chần chừ mà không dám bắt tay vào làm thì sẽ chẳng bao giờ có thể đạt được kết quả.

+ “Dám hành động, dám dấn thân” giúp thế hệ trẻ tự tin, tự chủ trong cuộc sống. Chỉ khi bắt tay vào hành động thì họ mới biết được khả năng của mình, từ đó biết phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu; mới đạt được những điều mình mong muốn….

+ Dám hành động dám dấn thân, người trẻ tuổi mới có thể đóng góp cho xã hội những điều tốt đẹp.

+ Nếu chỉ lo sợ thất bại mà không dám hành động thì không bao giờ gặt hái được thành công, cuộc sống trở nên mờ nhạt, vô vị.

( HS lấy dẫn chứng cho lập luận thuyết phục …)

+ Phê phán bộ phận giới trẻ tự ti trong cuộc sống, hoặc có những hành động xấu hoặc nhằm mục đích xấu.

- Bài học nhận thức và hành động cho bản thân

* Kết bài: Khái quát/ đánh giá nâng cao vấn đề nghị luận/ đưa ra thông điệp. 

2,5

d. Diễn đạt

Bào đảm chuẩn chính tà, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kêt văn bản.

Hướng dẫn chấm:

- Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

0,25

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,5

Tổng

10


PHẦN

CÂU

NỘI DUNG

ĐIỂM

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

Số chữ trong các dòng thơ khác nhau ( dòng 10 chữ, dòng 9 chữ ; dòng 7 chữ, 8 chữ…) là dấu hiệu để xác địinh thể thơ tự do cúa đoạn trích..

0,5

Cách chấm điểm:

-     Nêu đúng thể loại: 0,25 điểm

-     Nêu đúng dấu hiệu: 0,25 điểm.

2

Kể tên 02 nhân vật: Tấm, Thánh Gióng.

Cách chấm điểm

Hs nêu đúng một nhân vật: 0,25 điểm .

0,5

3

- Phép so sánh: con lớn (giống) như/ được ví như măng trong sự tích đằng ngà

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

+ Nhấn mạnh sự phát triển, trưởng thành của con.

+ Từ đó, thể hiện tình yêu thương, niềm tự hào đối với con và đối với truyền thống lịch sử của đất nước.

Cách chấm điểm:

- Chỉ ra được biệp pháp nghệ thuật: 0,25đ

- Mỗi ý trong tác dụng 0,25đ

1,0

4

Sự vận động cám xúc của nhân vật trữ tình:

- Người cha bày tỏ những xúc cảm về Tổ quốc gắn với hành trình sự sống của con từ khi sinh ra, lớn lên và trưởng thành

- Từ đó, người cha nhắc nhở con về tình yêu Tiếng Việt, về truyền thống kiên cường bất khuất của ông cha; thể hiện tình yêu thương con gắn với tình yêu và niềm tự hào về Tổ quốc.

Cách chấm điểm:

+ Nêu đầy đủ một ý: 0,5 điểm

+ Nêu sơ sài 0,25đ

1,0

5.

- Nêu được bài học sâu sắc nhất

- Lí giải hợp lí theo yêu cầu

Cách chấm điểm:

- Nêu được bài học sâu sắc nhất: 0,5 điểm

- Lí giải đầy đủ, sâu sắc và dảm bảo dung lượng: 0,5 điểm.

- Lí giải chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 0,25 điểm

1,0

II

VIẾT

6,0

Câu 1

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh Tổ quốc qua cảm nhận của nhân vật trữ tình trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

2,0

a. Xác dinh được yêu cầu vê hinh thúc, dung Iượng của doạn văn. Bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

0,25

b. Xác đinh dúng vấn đề cần nghị luận: Hinh ánh Tổ quốc qua cám nhân cúa người cha.

0,25

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu, lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ, dẫn chúng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:

- Tổ quốc là những gì thân thuộc gần gũi nhất: là nơi con sinh ra gắn với nghĩa tình làng xóm ấm áp cùng bếp lửa hồng sưởi ấm suốt đời ta; là nơi con lớn lên trong nghĩa tình đồng bào bao la rộng lớn.

- Tổ quốc là tiếng Việt yêu thương được lưu giữ ngàn đời, gắn với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước cùng truyền thống kiên cương bất khuất của ông cha.

- Tổ quốc được cảm nhận qua thể thơ tự do và những biện pháp nghệ thuật đặt sắc như; so sánh, liệt kê…

- Từ đó, thể hiện tình yêu thiết tha, niềm tự hào sâu sắc của tác giả đối với Tổ quốc Việt Nam thân yêu.

1,0

d. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.

0,25

e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.

0,25

Câu 2

Turgot – một nhà kinh tế học người Pháp từng nói: "Có những người không dám bước đi vì sợ gãy chân, nhưng sợ gãy chân mà không dám bước thì khác nào chân đã gãy rồi"

Từ ý kiến trên, hãy viết một bài văn khoảng 600 chữ, trình bày suy nghĩ của anh/chị về vấn đề: Vai trò của việc dám hành động, dám dấn thân trong cuộc sống của thế hệ trẻ hiện nay.

4,0

Yêu cầu cụ thể

a. Đảm bảo bố cục và dung lượng bài nghị luận

Đảm bảo bố cục và dung lượng bài nghị luận khoảng 600 chữ

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Vai trò của việc dám hành động, dám dấn thân trong cuộc sống của thế hệ trẻ hiện nay.

0,5

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để tạo tính chặt chẽ, lôgic của mỗi luận điểm; trình bày được hệ thống ý phù hợp với bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận

* Thân bài:

Giải thích:

+ Thông điệp gửi gắm qua câu nói: Đề cao vai trò của việc dám hành động, dám dấn thân trong quá trình đến với thành công trong cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ hiện nay.

+ “Dám hành động, dám dấn thân” là sẵn sàng thực hiện những điều mà bạn biết sẽ gặp phải nhiều khó khăn, thử thách, thậm chí gian nan, nhưng bạn vẫn không ngại vất vả, không sợ hãi và không lùi bước mà dũng cảm vượt qua.

- Bàn luận:

+ Bất kỳ một thành quả nào đạt được trên thế gian này đều cần phải trải qua ba giai đoạn: suy nghĩ, hành động và kết quả. Nếu chỉ ngồi một chỗ đắn đo suy nghĩ, chần chừ mà không dám bắt tay vào làm thì sẽ chẳng bao giờ có thể đạt được kết quả.

+ “Dám hành động, dám dấn thân” giúp thế hệ trẻ tự tin, tự chủ trong cuộc sống. Chỉ khi bắt tay vào hành động thì họ mới biết được khả năng của mình, từ đó biết phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu; mới đạt được những điều mình mong muốn….

+ Dám hành động dám dấn thân, người trẻ tuổi mới có thể đóng góp cho xã hội những điều tốt đẹp.

+ Nếu chỉ lo sợ thất bại mà không dám hành động thì không bao giờ gặt hái được thành công, cuộc sống trở nên mờ nhạt, vô vị.

( HS lấy dẫn chứng cho lập luận thuyết phục …)

+ Phê phán bộ phận giới trẻ tự ti trong cuộc sống, hoặc có những hành động xấu hoặc nhằm mục đích xấu.

- Bài học nhận thức và hành động cho bản thân

* Kết bài: Khái quát/ đánh giá nâng cao vấn đề nghị luận/ đưa ra thông điệp. 

2,5

d. Diễn đạt

Bào đảm chuẩn chính tà, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kêt văn bản.

Hướng dẫn chấm:

- Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

0,25

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,5

Tổng

10

Gửi bài làm của học sinh

Nộp kết quả *

Đề thi

Truy cập hàng ngàn bộ đề thi, bài văn mẫu được biên soạn sát với chương trình giáo dục phổ thông mới nhất.

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 6-12

Dành cho giáo viên. Bạn cần có tài khoản giáo viên

Gợi ý viết văn hay

Kho tài liệu tham khảo với nhiều bài văn hay, dàn ý chi tiết và cách triển khai ý tưởng hiệu quả.

Luyện viết

Thực hành viết theo chuyên đề, nâng cao kỹ năng diễn đạt và hoàn thiện bài viết mỗi ngày.

Tài liệu

Tài liệu chọn lọc – Học đúng trọng tâm – Ôn tập hiệu quả.