Tri thức loại Văn bản thông tin

VĂN BẢN THÔNG TIN

              1. Khái niệm

              Văn bản thông tin là dạng văn bản dùng để cung cấp thông tin một cách tin cậy, xác thực về tự nhiên và xã hội, nhằm giúp người đọc, người nghe nhận thức, xử lí thông tin để định hướng, ra quyết định hoặc thực hiện một công việc nào đó.

              Mục đích của văn bản thông tin là truyền đạt thông tin một cách khách quan, chân thực, tránh sử dụng yếu tố hư cấu, tưởng tượng.

              2. Đặc điểm

              a) Về nội dung

              Văn bản thông tin có tính xác thực và khách quan, nội dung thông tin chính xác, đáng tin cậy, dựa trên sự thật, số liệu, bằng chứng cụ thể, không bị chi phối bởi ý kiến chủ quan hoặc cảm xúc cá nhân của người viết. Văn bản thông tin tập trung vào việc giới thiệu, thuyết minh, giải thích, thuật lại các hiện tượng, sự kiện, quy trình, khái niệm trong tự nhiên và đời sống xã hội (lịch sử, khoa học, kinh tế). Thông tin trong văn bản mang tính ứng dụng cao, thường liên quan trực tiếp đến nhu cầu biểu hiện, học tập, làm việc hoặc giải quyết vấn đề trong đời sống.

              b) Về hình thức nghệ thuật

              Văn bản thông tin có cấu trúc rõ ràng, logic, thường được tổ chức theo các cấu trúc dễ theo dõi như trật tự thời gian, quan hệ nhân quả…, sử dụng các tiêu đề, đề mục, chữ in đậm, in nghiêng, đánh số thứ tự để làm nổi bật nội dung. Văn bản thông tin sử dụng ngôn ngữ phổ thông, thuật ngữ chuyên ngành, cách diễn đạt rõ ràng, ngắn gọn, trực tiếp, không sử dụng nhiều phép tu từ hoặc hình ảnh mang tính biểu cảm, hư cấu. Văn bản thông tin chủ yếu sử dụng câu trần thuật, câu miêu tả và câu giải thích. Văn bản thông tin thường là văn bản đa phương thức, kết hợp hài hòa kênh chữ và kênh hình, biểu đồ, sơ đồ, bản đồ, bảng số liệu, kí hiệu, chú thích để hỗ trợ việc truyền tải và tiếp nhân thông tin hiệu quả hơn.

              3. Phân loại

              Phân loại văn bản thông tin có nhiều cách khác nhau, mỗi cách phân loại đều có tiêu chí riêng như phân loại theo mục đích nội dung, phân loại theo phạm vi, lĩnh vực, phân loại theo cấu trúc văn bản. Sau đây là cách phân loại theo phạm vi, lĩnh vực:

              a) Văn bản khoa học công nghệ: Mục đích của loại văn bản này là trình bày các định luật, lí thuyết, phát minh hoặc kết quả nghiên cứu khoa học, ví dụ như bài báo khoa học, sách giáo khoa…

              b) Văn bản hành chính pháp luật: Mục đích của loại văn bản này là cung cấp thông tin theo tính quy phạm, bắt buộc thực hiện hoặc ghi nhận các giao dịch chính thức, ví dụ như thông tư, nghị định, giấy khai sinh, biên bản…

              c) Văn bản báo chí truyền thông: Mục đích của loại văn này nhằm cung cấp tri thức, sự kiện thời sự hoặc thông tin thực tế cho công chúng, ví dụ như tin tức, phóng sự, bài phỏng vấn, bản tin…

              d) Văn bản hướng dẫn, thủ tục: Mục đích của loại văn bản này nhằm mục đích chỉ dẫn cho người đọc thực hiện một công việc, lắp ráp hoặc sử dụng một sản phẩm nào đó, ví dụ như: bản hướng dẫn sử dụng sản phẩm, cẩm nang du lịch, tài liệu tập huấn.